Đại diện FAO
Việt Nam

FAO ECTAD khuyến khích người dân quan tâm chặt chẽ đến các trường hợp nhiễm H7N9

FAO ECTAD khuyến khích người dân quan tâm chặt chẽ đến các trường hợp nhiễm H7N9

16 Apr 2013 -- Do tổng số ca nhiễm virut cúm gia cầm A (H7N9) ở người đã vượt qua con số 60, và số người tử vong đã lên đến con số 13, Chính phủ Việt Nam đang đứng trước thách thức phải chuẩn bị sẵn sàng, kịp thời phát hiện, và ứng phó với chủng virut mới gây nguy cơ cho con người, sinh kế, an ninh lương thực, kinh tế, và đa dạng sinh học. 

Trước tình hình này, Chính phủ Việt Nam đã tổ chức Hội thảo Thực hiện Hướng dẫn của Thủ tướng Chính phủ về Kiểm soát và Phòng chống Cúm A (H7N9) vào Thứ Bảy ngày 13/04/2013.

Cho đến nay, thế giới vẫn đang đối diện với thách thức rất lớn là phải tìm hiểu chủng virut mới xuất hiện này. Hiện nay, phương thức khiến con người bị lây nhiễm vẫn là điều bí mật và, may mắn thay, khả năng lây truyền từ người sang người vẫn chưa được khẳng định.  Mặc dù có thể gây chết người, nhưng chủng virut này không khiến gia cầm bị ốm bệnh hay chỉ có biểu hiện bệnh rất mờ nhạt, nên việc theo dõi, truy nguyên, và kiểm soát trở nên rất khó khăn.

Nhờ nỗ lực tích cực lấy mẫu từ những gia cầm có biểu hiện rất khỏe mạnh, virut H7N9 đã được phân lập từ gà, vịt, chim cút, và chim bồ câu nuôi ở Trung Quốc. Theo nhà chức trách Trung Quốc, mẫu lấy từ các loài chim hoang dã như các loài chim lội, chim dẽ cát, chim diệc, các loài chim biển sống ven bờ, và các loài chim di cư khác, cho đến nay, qua xét nghiệm vẫn cho kết quả âm tính với H7.

Tại Việt Nam, Bộ phận ECTAD của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp FAO hiện đang  hỗ trợ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chuẩn bị sẵn sàng và ứng phó với mối đe dọa mới xuất hiện này. Việc này bao gồm tăng cường kiểm soát tại biên giới nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của gia cầm và virut; phân tích mẫu thu được từ các chương trình giám sát thường quy để phát hiện H7N9, và xây dựng chiến lược tăng cường giám sát động vật tại biên giới.

Mặc dù chẳng bao giờ có ai mong muốn xuất hiện một loại dịch bệnh mới có nguồn gốc từ động vật, nhưng đây thật sự là cơ hội để Chính phủ Việt Nam trình diễn mô hình lãnh đạo trên tinh thần Một Sức khỏe dựa vào kết quả của “Hội nghị Quốc gia về Áp dụng Phương pháp tiếp cận Một Sức khỏe đối với Nguy cơ Các bệnh Truyền nhiễm trong Môi trường tương tác Con người-Động vật-Hệ sinh thái tại Việt Nam” tổ chức gần 2 tuần trước.

FAO ECTAD khuyến khích mọi người dân quan tâm chặt chẽ đến các trường hợp nhiễm H7N9 và làm mọi thứ cần thiết để chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh. Tuy nhiên, rất cần thiết nhắc lại rằng gần đây cúm H5N1 HPAI đã cướp đi sinh mạng của một bé trai 4 tuổi ở tỉnh Đồng Tháp, khiến 8 người tử vong ở nước láng giềng Campuchia; và gây ra cái chết hàng loạt ở chim yến tại tỉnh Ninh Thuận, nhắc nhở chúng ta rằng điều cần thiết là phải duy trì nỗ lực để giảm thiểu tác động của loại virut cúm này cũng như chủng H7N9 mới xuất hiện. Việc này đòi hỏi phải có cam kết ở cấp cao của Chính phủ, các nguồn lực tài chính cũng như nhân lực, và hợp tác đa ngành chặt chẽ.

Sự thật về virut cúm gia cầm A (H7N9):

Loại virut mới này gồm ba đoạn gien xuất phát từ 3 nguồn chim; 1) N9 từ chim hoang dã, 2) H7 từ vịt nuôi ở Trung Quốc giống như dòng gien phân lập được trong giai đoạn 2010-2012, và 3) các gien khác nhiều khả năng có nguồn gốc từ các loài gia cầm trong khu vực.

Với những thông tin hiện có tại thời điểm này, FAO hiện không khuyến cáo việc tiêm phòng cho các loài động vật. Mặc dù có vắc xin thương mại cho virus H7, vẫn cần phải có thêm nhiều thông tin hơn nữa mới xác định được hiệu quả của các loại vắc xin đó trước chủng virut mới này.

FAO khuyến nghị cần tăng cường các biện pháp an toàn sinh học tại các trại chăn nuôi quy mô gia đình và các hộ chăn nuôi, những người buôn bán và chợ buôn bán gia cầm để góp phần giảm thiểu nguy cơ virut xâm nhập. FAO khuyến cáo phải nuôi tất cả các loài gia cầm và gia súc xa nơi con người sinh sống, đồng thời áp dụng các phương pháp thực hành an toàn sinh học và vệ sinh chuồng trại tốt trong tất cả các chuỗi thị trường gia cầm và động vật khác.

Việc giám sát tích cực và báo cáo minh bạch về các trường hợp gia cầm ốm nhẹ hay chết với cơ quan thú y địa phương để lấy mẫu là việc làm vô cùng quan trọng giúp nâng cao khả năng phát hiện ra sự hiện diện của H7N9 tại Việt Nam.

Các virut cúm không lây truyền được khi người dân tiêu thụ thực phẩm nấu kỹ. Virut cúm bất hoạt ở nhiệt độ nấu nướng thông thường, nên nếu mọi điểm của thực phẩm đều được đun nóng đến 70°C thì sẽ an toàn khi ăn chừng nào thực phẩm đó được sơ chế và nấu nướng đúng cách. Tuy nhiên, FAO khuyến cáo không ăn những động vật nhiễm bệnh hay những động vật có khả năng chết do nhiễm bệnh.

Các kênh kết nối quan trọng liên quan

Bộ Nông nghiệp của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Bộ Lâm nghiệp của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Các bản tin dịch bệnh của WHO
Các Câu hỏi Thường gặp về virus H7N9 của WHO
Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống Dịch bệnh
Tổ chức Thú y Thế giới (OIE)
Thông cáo báo chí của FAO
Các Câu hỏi Thường gặp của FAO
Đánh giá Nguy cơ của WHO
Bộ Y tế Việt Nam